Nhiều cô chú uống thuốc huyết áp lâu năm hay than miệng khô rát, ăn nhạt miệng, ngủ dậy dính lưỡi. Đây không phải chuyện nhỏ, vì miệng khô kéo dài âm thầm làm răng hỏng nhanh hơn.
Bà con lớn tuổi hay hỏi bác sĩ: "Tôi uống thuốc huyết áp đều, sao dạo này miệng cứ khô khốc, nhai cơm mà không thấy ngon?" Cảm giác khô miệng ấy nghe qua tưởng vặt vãnh, nhưng nếu để lâu, nó liên quan trực tiếp tới chuyện răng cỏ của anh chị. Bài này xin nói cho rõ vì sao thuốc lại làm khô miệng và mình xử lý nhẹ nhàng thế nào.
Vì sao uống thuốc lại làm khô miệng?
Nước bọt do các tuyến trong miệng tiết ra, giúp làm ẩm, rửa trôi thức ăn và trung hòa axit. Một số nhóm thuốc làm giảm lượng nước bọt này, nên miệng khô đi. Thường gặp nhất ở người lớn tuổi là:
- Thuốc huyết áp và tim mạch: nhất là nhóm lợi tiểu và một vài thuốc hạ áp, khiến cơ thể giảm giữ nước.
- Thuốc dị ứng, chống sổ mũi (kháng histamin).
- Thuốc chống trầm cảm, thuốc an thần, thuốc điều trị bàng quang.
Càng lớn tuổi, tuyến nước bọt hoạt động càng chậm, lại thường uống nhiều loại thuốc cùng lúc, nên cảm giác khô miệng dễ rõ hơn. Đây là phản ứng của thuốc, không phải do anh chị làm gì sai.
Khô miệng kéo dài ảnh hưởng răng thế nào?
Nước bọt giống như dòng nước rửa tự nhiên trong khoang miệng. Khi thiếu nước bọt, mảng bám và vi khuẩn dễ tích tụ, axit không được trung hòa kịp, nên men răng dễ bị tấn công hơn. Hệ quả thường thấy:
- Sâu răng xuất hiện nhanh hơn, kể cả ở chân răng vốn đã lộ ra do tuổi tác.
- Nướu dễ viêm, hơi thở nặng mùi, lưỡi rát.
- Người mang răng giả tháo lắp thấy cộm, đau, khó ngậm chắc.
Vì vậy khô miệng ở người lớn tuổi nên được để ý sớm, đừng đợi tới lúc răng đau mới đi khám. Anh chị có thể xem thêm bài chăm sóc răng miệng người trên 60 tuổi để hiểu rõ hơn cách giữ răng bền theo tuổi.
Cách giảm nhẹ khô miệng tại nhà
Có nhiều việc nhỏ hằng ngày giúp miệng bớt khô và bảo vệ răng, cô chú thử áp dụng dần:
- Uống nước từng ngụm nhỏ, đều trong ngày, để bên giường một ly nước; nhấp nước khi thấy khô miệng.
- Hạn chế đồ ngọt, nước ngọt và bánh kẹo dính răng, vì khi miệng khô, đường càng dễ gây sâu.
- Bớt cà phê, trà đặc, rượu bia và thuốc lá, vì các thứ này làm miệng khô thêm.
- Nhai kẹo cao su không đường để kích thích tiết nước bọt.
- Chải răng ngày hai lần với kem có fluor, dùng chỉ nha khoa; nếu mang răng giả thì tháo ra vệ sinh mỗi ngày.
- Có thể dùng nước súc miệng dịu nhẹ không cồn; máy tạo ẩm trong phòng ngủ cũng giúp đỡ khô về đêm.
Những cách này giúp giảm khó chịu, nhưng mức độ cải thiện còn tùy tình trạng và cơ địa mỗi người.
Không tự ý ngưng thuốc huyết áp
Điều quan trọng nhất bác sĩ muốn nhắn: đừng tự bỏ hay giảm liều thuốc huyết áp chỉ vì khô miệng. Thuốc đang giữ huyết áp ổn định cho anh chị; ngưng đột ngột có thể nguy hiểm hơn nhiều so với chuyện khô miệng. Việc cần làm là nói với bác sĩ đang kê toa để cân nhắc điều chỉnh phù hợp, không phải tự quyết ở nhà.
Đây cũng là chỗ mà khám răng trong một trung tâm đa khoa có lợi. Tại Nha Khoa Kỳ Hòa, bác sĩ răng hàm mặt và bác sĩ nội khoa cùng một nơi, nên khi cần có thể hội chẩn để vừa chăm sóc răng, vừa lưu ý tới thuốc và bệnh nền của anh chị, an tâm hơn cho người có huyết áp, tim mạch hay tiểu đường. Bà con có bệnh nền cũng nên đọc thêm về mối liên hệ giữa tiểu đường và viêm nha chu.
Khi nào nên đi khám răng?
Anh chị nên sắp xếp đi khám nếu miệng khô kéo dài kèm theo răng ê buốt, nướu chảy máu, hơi thở nặng mùi, hoặc thấy răng sâu mới. Khi khám răng do bệnh lý tại cơ sở có hợp đồng khám chữa bệnh bảo hiểm y tế, người có thẻ được dùng thẻ BHYT cho các phần như khám, cạo vôi khi có chỉ định, trám hay điều trị tủy, nên chi phí thường nhẹ hơn. Chi phí tự trả tham khảo như cạo vôi 250.000-400.000đ hay trám răng khoảng 400.000đ/răng (giá tham khảo, tùy tình trạng), và Kỳ Hòa luôn báo giá rõ trước khi điều trị. Nếu chưa chắc tình trạng của mình, anh chị có thể tới khám và tư vấn để bác sĩ xem trực tiếp rồi hướng dẫn cụ thể, không có gì phải ngại.
Câu hỏi thường gặp
Khô miệng do thuốc huyết áp có tự hết không?
Khô miệng thường còn khi anh chị vẫn dùng thuốc, nhưng có thể giảm nhẹ bằng uống nước đều, hạn chế đồ ngọt và cà phê. Mức cải thiện tùy tình trạng và cơ địa mỗi người. Đừng tự ngưng thuốc; hãy nói với bác sĩ kê toa để được cân nhắc điều chỉnh.
Khô miệng có phải nguyên nhân làm răng dễ sâu hơn không?
Đúng vậy. Nước bọt giúp rửa trôi mảng bám và trung hòa axit, nên khi miệng khô kéo dài, vi khuẩn và axit dễ làm hỏng men răng hơn, sâu răng và viêm nướu xuất hiện nhanh hơn, nhất là ở người lớn tuổi.
Khám răng do khô miệng ở Kỳ Hòa có dùng được thẻ BHYT không?
Khi khám và điều trị các bệnh lý răng miệng như sâu răng, viêm nướu, cạo vôi có chỉ định, người có thẻ dùng được BHYT tại Kỳ Hòa. Riêng các dịch vụ thẩm mỹ như tẩy trắng hay bọc sứ thì không thuộc phạm vi bảo hiểm.