Thấy máu trên bàn chải rồi súc miệng cho qua, hôm sau lại thấy - rất nhiều anh chị sống chung với chuyện này nhiều năm mà không nghĩ đó là bệnh.
- Nướu khỏe mạnh không chảy máu khi đánh răng. Chảy máu gần như luôn là dấu hiệu nướu đang viêm, không phải do chải mạnh tay.
- Nguyên nhân phổ biến nhất là mảng bám đọng lại rồi cứng thành vôi răng, nuôi vi khuẩn ngay sát viền nướu.
- Ở giai đoạn viêm nướu, lấy sạch vôi răng và chải răng đúng cách thường giúp nướu lành lại sau một đến hai tuần. Khi đã sang viêm nha chu và tiêu xương thì xương không tự mọc lại.
- Lấy cao răng và điều trị viêm quanh răng khi có chỉ định điều trị bệnh lý thuộc phạm vi bảo hiểm y tế chi trả.
Buổi sáng đánh răng, nhổ ra thấy nước bọt lẫn máu. Nhiều anh chị nghĩ chắc do mình chải mạnh tay, súc miệng cho sạch rồi thôi. Hôm sau lại thấy, rồi thành quen. Đây là một trong những chuyện bà con hay kể lại nhất khi ngồi vào ghế khám tại Nha Khoa Kỳ Hòa, thường là sau khi đã chịu đựng vài tháng đến vài năm.
Câu trả lời ngắn gọn
Nướu khỏe mạnh thì không chảy máu khi đánh răng. Chảy máu chân răng gần như luôn là dấu hiệu nướu đang bị viêm, chứ không phải do anh chị chải mạnh. Đây là điều quan trọng nhất cần nhớ, vì hiểu nhầm "tại mình chải mạnh" khiến nhiều người chuyển sang chải nhẹ hơn, mảng bám càng đọng lại, tình trạng càng nặng thêm.
Vì sao nướu chảy máu?
Trong miệng luôn có vi khuẩn. Sau khi ăn, vi khuẩn cùng vụn thức ăn tạo thành một lớp màng mềm bám quanh cổ răng, gọi là mảng bám. Nếu lớp màng này không được làm sạch trong khoảng một đến hai ngày, nó ngấm khoáng chất từ nước bọt và cứng lại thành vôi răng (cao răng). Vôi răng bám chắc vào men răng và chân răng, bàn chải không lấy ra được nữa.
Bề mặt vôi răng nhám, là chỗ trú cho vi khuẩn tiếp tục sinh sôi ngay sát viền nướu. Cơ thể phản ứng lại bằng cách đưa máu tới nhiều hơn để chống nhiễm khuẩn, khiến nướu sưng đỏ, mềm và dễ rách. Lúc này chỉ cần lông bàn chải chạm vào là chảy máu. Đó là viêm nướu, giai đoạn đầu và còn hồi phục được của bệnh nha chu.
Ngoài nguyên nhân chính là mảng bám và vôi răng, một số yếu tố khác cũng làm nướu dễ chảy máu hơn: thay đổi nội tiết trong thai kỳ, bệnh tiểu đường chưa kiểm soát tốt, hút thuốc lá, thiếu vitamin C, hoặc đang dùng thuốc làm loãng máu theo chỉ định của bác sĩ.
Chảy máu chân răng có tự hết không?
Có và không, tùy giai đoạn.
Nếu mới là viêm nướu: lấy sạch vôi răng và chải răng đúng cách thì nướu thường lành lại trong vòng một đến hai tuần, và hết chảy máu. Giai đoạn này chưa mất xương, nên hồi phục khá trọn vẹn.
Nếu đã thành viêm nha chu: viêm kéo dài lan xuống phá hủy dây chằng và xương ổ răng - phần giữ chân răng đứng vững trong hàm. Xương đã tiêu thì không tự mọc lại. Lúc này điều trị nhằm chặn bệnh tiến triển và giữ những gì còn lại, chứ không đưa mọi thứ về như cũ được. Đây chính là lý do bác sĩ hay nhắc bà con đừng để lâu.
Một điểm dễ gây chủ quan: khi bệnh chuyển nặng, nướu xơ lại và có khi bớt chảy máu. Nhiều anh chị tưởng đã khỏi, thực ra bệnh đang đi vào giai đoạn âm thầm hơn.
Những dấu hiệu nên đi khám sớm
- Chảy máu khi đánh răng kéo dài quá hai tuần dù đã chải kỹ.
- Nướu sưng đỏ, đau, hoặc tự chảy máu khi không tác động gì.
- Hơi thở có mùi dai dẳng dù vệ sinh răng miệng đều đặn.
- Nướu tụt xuống làm răng trông dài ra, hoặc lộ chân răng gây ê buốt.
- Răng có cảm giác lung lay nhẹ, hoặc khớp cắn thấy khác trước.
Riêng với anh chị có bệnh tiểu đường, quan hệ giữa đường huyết và bệnh nha chu là hai chiều: đường huyết cao làm nướu khó lành, mà viêm nha chu cũng làm việc kiểm soát đường huyết khó hơn. Nhóm này nên đi khám răng sớm hơn, đừng chờ tới lúc đau.
Khám và điều trị ở Kỳ Hòa diễn ra thế nào?
Bác sĩ Răng Hàm Mặt khám để phân biệt anh chị đang ở giai đoạn viêm nướu hay đã sang viêm nha chu, vì hai giai đoạn này xử trí khác nhau. Việc khám gồm quan sát tình trạng nướu, đo độ sâu túi nướu quanh răng, và chụp phim khi cần đánh giá mức độ tiêu xương.
Với viêm nướu, thường chỉ cần lấy sạch vôi răng trên và dưới viền nướu, kèm hướng dẫn cách chải răng và dùng chỉ nha khoa cho đúng. Với viêm nha chu, ngoài lấy vôi răng còn có bước làm sạch sâu bề mặt chân răng, và tái khám theo dõi.
Về bảo hiểm y tế: lấy cao răng và điều trị viêm quanh răng khi có chỉ định điều trị bệnh lý thuộc nhóm dịch vụ bảo hiểm y tế chi trả. Ngược lại, lấy vôi răng định kỳ theo nhu cầu chăm sóc thông thường là dịch vụ tự chi trả. Bác sĩ khám xong sẽ nói rõ trường hợp của anh chị thuộc nhóm nào, và báo chi phí trước khi làm.
Giữ nướu khỏe sau điều trị
Lấy vôi răng xong mà giữ nguyên thói quen cũ thì vôi sẽ đóng lại. Mấy việc giúp giữ kết quả lâu hơn:
- Chải răng hai lần mỗi ngày, bàn chải lông mềm, chải nghiêng về phía viền nướu theo động tác xoay tròn nhẹ thay vì chà ngang mạnh.
- Làm sạch kẽ răng mỗi ngày bằng chỉ nha khoa hoặc bàn chải kẽ. Bàn chải thường không với tới được kẽ răng, mà đây lại là nơi vôi răng hay đóng.
- Ngưng thuốc lá nếu đang hút. Thuốc lá làm nướu kém lành và che bớt dấu hiệu chảy máu, khiến bệnh bị phát hiện muộn.
- Khám răng định kỳ để bác sĩ phát hiện sớm, thay vì chờ đến lúc có triệu chứng.
Nếu anh chị đang gặp tình trạng này, có thể gọi hotline hoặc đến Nha Khoa Kỳ Hòa tại 266A - 268, Đường 3 Tháng 2, Phường Hòa Hưng, TP.HCM để bác sĩ khám và tư vấn cụ thể.
Câu hỏi thường gặp
Chảy máu chân răng có phải do thiếu vitamin C không?
Thiếu vitamin C có thể làm nướu dễ chảy máu, nhưng ở Việt Nam hiện nay đây là nguyên nhân hiếm. Phần lớn trường hợp là do mảng bám và vôi răng gây viêm nướu. Uống vitamin C mà không lấy vôi răng thì thường không giải quyết được gốc vấn đề, nên anh chị vẫn cần đi khám để biết nguyên nhân thật.
Chải răng nhẹ lại thì có hết chảy máu không?
Thường là không, mà còn dễ nặng thêm. Nướu chảy máu vì đang viêm chứ không vì lực chải. Chải nhẹ quá làm mảng bám đọng lại nhiều hơn, viêm kéo dài hơn. Cách đúng là chải đủ kỹ với bàn chải lông mềm và đi lấy vôi răng.
Điều trị viêm nướu có được bảo hiểm y tế chi trả không?
Lấy cao răng và điều trị viêm quanh răng khi có chỉ định điều trị bệnh lý thuộc phạm vi bảo hiểm y tế chi trả. Còn lấy vôi răng định kỳ theo nhu cầu chăm sóc cá nhân là dịch vụ tự trả. Bác sĩ sẽ khám và cho biết trường hợp của anh chị thuộc nhóm nào trước khi thực hiện.