Nhiều anh chị nghĩ răng sữa rồi cũng thay, nên đợi con lớn mới cần đi nha sĩ. Nhưng thật ra, thời điểm đưa bé đi khám răng lần đầu sớm hơn nhiều so với hình dung của cả nhà - và bắt đầu đúng lúc giúp con đỡ sợ, đỡ đau về sau.
Khi thấy bé nhà mình mọc chiếc răng sữa đầu tiên, nhiều anh chị vừa mừng vừa lúng túng không biết đã cần cho con đi nha sĩ chưa. Đây là câu hỏi rất thường gặp, và câu trả lời có thể khiến bà con hơi bất ngờ: nên cho bé làm quen phòng khám răng ngay từ khi những chiếc răng sữa đầu tiên nhú lên, chứ không cần đợi con lớn.
Trẻ mấy tuổi khám răng lần đầu?
Theo khuyến nghị chung của giới nha khoa, thời điểm hợp lý để đưa bé đi khám răng lần đầu là trong khoảng sinh nhật đầu tiên, hoặc trễ nhất là khi bé được 12-18 tháng tuổi. Nghe qua có vẻ sớm, nhưng ở giai đoạn này răng sữa đã bắt đầu mọc, và men răng sữa vốn mỏng manh, rất dễ bị vi khuẩn tấn công.
Lần khám đầu tiên thường nhẹ nhàng lắm, bà con đừng lo. Bác sĩ chủ yếu nhìn tổng quát khuôn miệng, kiểm tra răng và nướu của bé, xem răng mọc có đều không, đồng thời hướng dẫn cha mẹ cách vệ sinh răng miệng cho con tại nhà. Đây cũng là dịp để bé quen dần với không khí phòng khám, quen với chiếc ghế nha khoa và tiếng máy - những thứ mà nếu gặp lần đầu khi đã đau răng, con dễ sợ hơn nhiều.
Vì sao khám răng sớm lại quan trọng?
Có anh chị nghĩ "răng sữa rồi cũng rụng, hư thì thay răng mới", nên chần chừ. Nhưng răng sữa giữ vai trò quan trọng hơn ta tưởng: giúp bé nhai, phát âm và giữ chỗ cho răng vĩnh viễn mọc lên đúng vị trí sau này. Một chiếc răng sữa sâu nặng phải nhổ sớm có thể khiến răng vĩnh viễn về sau mọc lệch, chen chúc.
Sâu răng ở trẻ nhỏ - nhất là sâu răng do bú bình, ngậm sữa khi ngủ - có thể tiến triển khá nhanh. Khám định kỳ giúp bác sĩ phát hiện sớm những đốm sâu li ti, xử lý nhẹ nhàng ngay khi mới chớm, thay vì để đến lúc bé đau nhức, quấy khóc mới đưa đi. Anh chị nào muốn hiểu thêm về vấn đề này có thể đọc bài sâu răng ở trẻ em để nhận biết dấu hiệu sớm tại nhà.
Làm sao giúp bé bớt sợ đi nha sĩ?
Nỗi sợ nha sĩ thường bắt nguồn từ lần gặp đầu không vui. Vài mẹo nhỏ dưới đây giúp con thoải mái hơn, dù mức hợp tác còn tùy tình trạng và cơ địa mỗi bé:
- Cho bé đi khám lúc răng còn khỏe, chưa đau - để lần đầu tiên là trải nghiệm dễ chịu, không gắn với đau đớn.
- Ở nhà, anh chị có thể chơi trò "khám răng" cùng con, cho bé há miệng đếm răng, đọc sách tranh về đi nha sĩ.
- Tránh dùng những từ dọa như "chích", "nhổ", "đau" khi nói về buổi khám. Thay vào đó nói nhẹ nhàng: "bác sĩ đếm răng cho con nè".
- Chọn buổi khám vào lúc bé tỉnh táo, đã ăn no, không buồn ngủ để con hợp tác hơn.
- Bản thân cha mẹ giữ tâm lý bình thản - trẻ rất nhạy, thấy ba mẹ lo lắng là con cũng căng theo.
Tại Nha Khoa Kỳ Hòa, các bác sĩ quen với việc thăm khám cho các bé nhỏ nên thường dành thời gian trò chuyện, làm quen với con trước khi bắt đầu, để buổi khám diễn ra nhẹ nhàng nhất trong khả năng.
Phòng sâu răng sữa cho con ngay từ đầu
Bên cạnh việc khám định kỳ, chăm sóc tại nhà mới là nền tảng. Bà con lưu ý vài điểm: lau nướu cho bé bằng khăn sạch ngay từ khi chưa mọc răng; khi có răng thì chải bằng bàn chải lông mềm; hạn chế cho con ngậm bình sữa hay nước ngọt khi ngủ; và tập cho bé thói quen uống nước, súc miệng sau khi ăn đồ ngọt. Khám răng lại mỗi 6 tháng một lần giúp bác sĩ theo dõi men răng và can thiệp sớm khi cần, tùy tình trạng và cơ địa mỗi bé.
Bé có được dùng thẻ BHYT khi khám răng không?
Đây là điều nhiều gia đình quan tâm, nhất là khi ngân sách chăm con còn nhiều khoản. Tin vui là trẻ có thẻ BHYT - kể cả BHYT học sinh - được hưởng khi khám và điều trị bệnh lý răng miệng tại cơ sở có hợp đồng khám chữa bệnh BHYT. Nghĩa là nếu con bị sâu răng, viêm tủy, viêm nướu và cần trám răng, điều trị tủy, hay nhổ răng do bệnh lý theo chỉ định của bác sĩ, các dịch vụ này nằm trong phạm vi thẻ BHYT chi trả, tùy nhóm đối tượng trên thẻ.
Cần phân biệt rõ: những dịch vụ mang tính thẩm mỹ hoặc theo nhu cầu như niềng răng, làm răng thẩm mỹ thì không nằm trong phạm vi BHYT. Muốn hiểu cặn kẽ hạng mục nào được thẻ hỗ trợ, anh chị xem thêm bài khám răng BHYT được chi trả gì. Nha Khoa Kỳ Hòa là chuyên khoa Răng Hàm Mặt thuộc trung tâm y khoa đa khoa, có nhận khám BHYT cả Thứ Bảy, và luôn báo rõ chi phí trước khi điều trị để cả nhà chủ động.
Tóm lại, anh chị đừng đợi con kêu đau mới đưa đi. Khi bé bắt đầu mọc răng sữa, hãy cho con một lần làm quen nhẹ nhàng với phòng khám. Nếu còn băn khoăn chưa biết bắt đầu từ đâu, bà con cứ đặt lịch khám và tư vấn, hoặc gọi hotline 028.3868.1097 để được các bác sĩ hướng dẫn cụ thể cho trường hợp của bé nhà mình.
Câu hỏi thường gặp
Trẻ mấy tuổi thì nên khám răng lần đầu?
Nên cho bé làm quen phòng khám răng ngay khi mọc chiếc răng sữa đầu tiên, thường quanh sinh nhật đầu tiên hoặc trễ nhất là 12-18 tháng tuổi. Lần khám này chủ yếu để bác sĩ kiểm tra tổng quát và hướng dẫn cha mẹ cách vệ sinh, giúp bé quen dần với không khí phòng khám.
Răng sữa rồi cũng thay, khám sớm có cần thiết không?
Có. Răng sữa giúp bé nhai, phát âm và giữ chỗ cho răng vĩnh viễn mọc đúng vị trí. Sâu răng sữa có thể tiến triển nhanh, nên khám định kỳ giúp phát hiện sớm và xử lý nhẹ nhàng khi mới chớm, thay vì đợi bé đau nhức mới đưa đi.
Bé có thẻ BHYT học sinh khám răng có được hưởng không?
Trẻ có thẻ BHYT, kể cả BHYT học sinh, được hưởng khi khám và điều trị bệnh lý răng miệng như sâu răng, viêm tủy, viêm nướu tại cơ sở có hợp đồng BHYT, với mức hưởng tùy nhóm đối tượng trên thẻ. Các dịch vụ thẩm mỹ như niềng răng thì không nằm trong phạm vi này.