Sưng đau vùng răng trong cùng, uống thuốc thì đỡ, ngưng thuốc lại tái phát - đây là kiểu đau rất đặc trưng và có lý do rõ ràng.
- Lợi trùm là vạt nướu còn phủ trên răng khôn mới nhú, tạo một khe hẹp giữ thức ăn mà bàn chải không với tới được.
- Thuốc làm dịu đợt viêm nhưng không làm mất cái khe, nên tình trạng sưng đau thường tái đi tái lại.
- Cắt lợi trùm phù hợp khi răng khôn mọc thẳng và đủ chỗ; răng mọc lệch hoặc mọc ngầm thì thường cần nhổ.
- Cả cắt lợi trùm răng khôn hàm dưới lẫn phẫu thuật nhổ răng khôn mọc lệch đều thuộc nhóm dịch vụ bảo hiểm y tế chi trả khi có chỉ định điều trị bệnh lý.
Cơn đau này có một đặc điểm dễ nhận: nó quay lại. Nhiều anh chị đã trải qua vài đợt, mỗi đợt uống thuốc thì dịu xuống, vài tháng sau lại sưng. Hiểu được vì sao nó tái phát thì sẽ rõ vì sao uống thuốc không giải quyết được nguyên nhân.
Lợi trùm là gì?
Răng khôn là răng mọc sau cùng, thường ở tuổi trưởng thành, và hay thiếu chỗ. Khi răng khôn mới nhú lên một phần, một vạt nướu vẫn còn phủ lên trên bề mặt răng. Vạt nướu đó gọi là lợi trùm.
Giữa vạt nướu và mặt răng có một khe hẹp. Thức ăn và vi khuẩn lọt vào khe này rất dễ, nhưng bàn chải không với tới để làm sạch, mà nước súc miệng cũng khó rửa trôi. Kết quả là ổ viêm hình thành ngay dưới vạt nướu.
Tình trạng nặng thêm khi răng hàm ở hàm đối diện cắn xuống đúng vạt nướu này mỗi lần nhai, làm nướu bị sang chấn liên tục.
Vì sao cứ tái đi tái lại?
Đây là điểm mấu chốt. Thuốc kháng sinh và giảm đau làm dịu đợt viêm cấp, nhưng không làm mất đi cái khe giữa vạt nướu và răng. Khe còn đó thì thức ăn lại lọt vào, vi khuẩn lại sinh sôi, và đợt viêm tiếp theo chỉ là vấn đề thời gian.
Vì vậy uống thuốc là bước xử lý đợt cấp chứ không phải giải pháp. Muốn chấm dứt vòng lặp này thì phải xử lý cái khe, tức là can thiệp vào vạt nướu hoặc vào chiếc răng khôn.
Dấu hiệu thường gặp
- Sưng và đau vùng nướu sau răng hàm trong cùng, đau tăng khi nhai.
- Nướu vùng đó đỏ, mềm, ấn vào thấy đau, có khi có mủ.
- Hôi miệng và vị khó chịu trong miệng.
- Há miệng bị hạn chế, khó há to.
- Nuốt thấy vướng hoặc đau lan lên tai cùng bên.
- Có thể sốt và nổi hạch dưới hàm.
Nếu anh chị bị sưng lan ra mặt hoặc xuống cổ, khó nuốt, khó há miệng nhiều hoặc sốt cao, đây là những dấu hiệu cần đi khám ngay chứ không nên tự theo dõi ở nhà.
Cắt lợi trùm hay nhổ răng khôn?
Hai hướng này phục vụ hai tình huống khác nhau, và bác sĩ quyết định dựa trên vị trí, hướng mọc của răng khôn cùng phim chụp.
Cắt lợi trùm là loại bỏ vạt nướu phủ trên mặt răng, giúp mất đi cái khe giữ thức ăn. Hướng này được cân nhắc khi răng khôn mọc thẳng, có đủ chỗ, và dự kiến sẽ mọc lên hoàn chỉnh để tham gia ăn nhai bình thường.
Nhổ răng khôn được cân nhắc khi răng mọc lệch, mọc ngầm, không đủ chỗ để mọc lên hoàn chỉnh, hoặc đang gây tổn thương cho răng bên cạnh. Trong những trường hợp này, cắt lợi trùm thường chỉ giải quyết tạm thời vì vấn đề gốc nằm ở vị trí của chiếc răng.
Vì cần phim chụp để đánh giá hướng mọc và tương quan với các cấu trúc lân cận, anh chị nên đi khám để bác sĩ tư vấn thay vì tự quyết định dựa trên cảm giác.
Bảo hiểm y tế chi trả thế nào?
Đây là tin tốt mà nhiều người chưa biết: cả hai hướng xử lý đều nằm trong nhóm dịch vụ bảo hiểm y tế chi trả khi có chỉ định điều trị bệnh lý.
Cụ thể tại Nha Khoa Kỳ Hòa, kỹ thuật cắt lợi trùm răng khôn hàm dưới thuộc nhóm được bảo hiểm y tế chi trả. Các kỹ thuật phẫu thuật nhổ răng khôn mọc lệch hàm trên và hàm dưới, kể cả trường hợp cần cắt thân hoặc chia chân răng, cùng phẫu thuật nhổ răng ngầm, cũng nằm trong nhóm này.
Anh chị mang theo thẻ bảo hiểm y tế hoặc ứng dụng VssID, VNeID cùng giấy tờ tùy thân có ảnh. Mức hưởng tùy nhóm đối tượng ghi trên thẻ theo quy định của Luật Bảo hiểm y tế, nên anh chị hãy gọi hotline đọc thông tin trên thẻ để được xác nhận cụ thể trước khi tới.
Lưu ý là một số kỹ thuật đi kèm có thể nằm ngoài phạm vi chi trả, ví dụ chụp phim tại chỗ hoặc một số kỹ thuật phẫu thuật nhất định. Bác sĩ và nhân viên sẽ báo rõ phần nào bảo hiểm chi trả, phần nào tự trả, trước khi thực hiện.
Làm gì trong lúc chờ đi khám?
- Súc miệng bằng nước muối sinh lý ấm nhiều lần trong ngày để làm sạch bớt vùng viêm.
- Chải răng nhẹ nhàng vùng đó, đừng bỏ hẳn vì bỏ chải làm vi khuẩn tích tụ thêm.
- Nhai bên đối diện, ăn thức ăn mềm.
- Chườm lạnh bên ngoài má nếu sưng.
- Không tự mua kháng sinh uống. Việc dùng thuốc phải theo chỉ định của bác sĩ sau khi khám. Tự dùng thuốc có thể làm dịu triệu chứng và che mờ dấu hiệu, khiến bác sĩ khó đánh giá đúng mức độ khi anh chị tới khám.
- Không dùng vật nhọn chọc vào vùng nướu đang viêm.
Nếu anh chị đang gặp tình trạng này, nên đi khám sớm thay vì chờ hết đợt đau rồi thôi, vì đợt sau sẽ tới. Nha Khoa Kỳ Hòa nhận khám tại 266A - 268, Đường 3 Tháng 2, Phường Hòa Hưng, TP.HCM, từ Thứ Hai đến Thứ Bảy.
Câu hỏi thường gặp
Uống kháng sinh có hết lợi trùm không?
Thuốc làm dịu đợt viêm cấp nhưng không làm mất đi khe hở giữa vạt nướu và mặt răng, nên tình trạng thường tái phát. Muốn xử lý được nguyên nhân thì cần can thiệp vào vạt nướu hoặc vào chiếc răng khôn, tùy đánh giá của bác sĩ. Ngoài ra anh chị không nên tự mua kháng sinh uống mà cần có chỉ định sau khi khám.
Cắt lợi trùm có được bảo hiểm y tế chi trả không?
Có. Kỹ thuật cắt lợi trùm răng khôn hàm dưới thuộc nhóm dịch vụ bảo hiểm y tế chi trả khi có chỉ định điều trị bệnh lý. Các kỹ thuật phẫu thuật nhổ răng khôn mọc lệch cũng nằm trong nhóm này. Anh chị mang theo thẻ bảo hiểm y tế và giấy tờ tùy thân có ảnh khi đi khám.
Cắt lợi trùm rồi có phải nhổ răng khôn nữa không?
Tùy hướng mọc của chiếc răng. Nếu răng khôn mọc thẳng và đủ chỗ để mọc lên hoàn chỉnh thì cắt lợi trùm có thể là đủ. Nếu răng mọc lệch hoặc mọc ngầm thì vấn đề gốc nằm ở vị trí của răng, nên cắt lợi trùm thường chỉ giải quyết tạm thời. Bác sĩ cần chụp phim mới đánh giá được.