Lưỡi là nơi dễ nhận thấy mọi thay đổi trong miệng, từ lớp phủ trắng đến cảm giác rát bỏng. Bài viết giúp anh chị hiểu các nguyên nhân thường gặp và biết khi nào nên đi khám.
- Lớp phủ mỏng, trắng nhạt trên lưỡi vào buổi sáng thường là bình thường.
- Lưỡi phủ trắng dày có thể do vệ sinh chưa kỹ, khô miệng, hút thuốc hoặc nấm miệng.
- Đau rát lưỡi hay gặp do răng sắc, hàm giả cọ vào, nhiệt miệng hoặc đồ ăn kích ứng.
- Vết loét hoặc mảng bất thường trên lưỡi kéo dài trên hai tuần cần được đi khám sớm.
Lưỡi bình thường trông thế nào?
Lưỡi khỏe mạnh có màu hồng nhạt, bề mặt hơi sần và có thể có một lớp phủ mỏng, trắng nhạt, nhất là vào buổi sáng. Đó là hiện tượng bình thường. Vấn đề chỉ đáng lưu ý khi lớp phủ dày lên, đổi màu, kèm đau rát hoặc kéo dài nhiều ngày.
Lưỡi phủ trắng do đâu?
- Vệ sinh miệng chưa kỹ: vi khuẩn, thức ăn thừa và tế bào chết tích tụ trên mặt lưỡi.
- Khô miệng: ngủ há miệng, uống ít nước hoặc do tác dụng của một số thuốc.
- Hút thuốc lá: làm lưỡi dễ phủ dày và hôi miệng.
- Nấm miệng: xuất hiện các mảng trắng đục, đôi khi cạo ra thấy nền đỏ và rát.
Lưỡi đau rát do đâu?
- Lỡ cắn vào lưỡi hoặc bị răng sắc, răng vỡ, hàm giả cọ vào.
- Nhiệt miệng, loét nhỏ ở mép lưỡi.
- Ăn đồ quá cay, quá nóng hoặc dùng nước súc miệng gây kích ứng.
- Cơ thể thiếu một số vi chất hoặc đang căng thẳng, mệt mỏi.
Nếu đau rát nằm đúng chỗ lưỡi chạm vào một cạnh răng sắc hoặc hàm giả, bác sĩ có thể mài nhẵn hoặc chỉnh lại để lưỡi không bị cọ xát. Anh chị có thể xem thêm bài về loét miệng, nhiệt miệng.
Chăm sóc lưỡi tại nhà
- Đánh răng đủ hai lần mỗi ngày và nhẹ nhàng chải hoặc cạo lưỡi từ trong ra ngoài.
- Uống đủ nước, giữ miệng ẩm.
- Hạn chế đồ cay nóng, rượu bia và thuốc lá.
- Tạm thời tránh dùng nước súc miệng gây xót nếu lưỡi đang đau.
Khi nào cần đi khám?
Anh chị nên đến khám nếu có một trong các dấu hiệu sau:
- Mảng trắng không sạch dù đã vệ sinh kỹ, hoặc lan rộng.
- Vết loét, vết đau trên lưỡi kéo dài trên hai tuần không lành.
- Xuất hiện vết đỏ, vết trắng cố định hoặc khối cứng, không đau.
- Lưỡi đau kéo dài, khó nuốt, khó nói hoặc chảy máu không rõ lý do.
Bác sĩ sẽ khám niêm mạc miệng, tìm nguyên nhân và hướng dẫn phù hợp, trong trường hợp cần thiết có thể gợi ý khám chuyên khoa. Anh chị có thể gọi hotline 028.3868.1097 hoặc đến khám trực tiếp tại Nha Khoa Kỳ Hòa, 266A - 268, Đường 3 Tháng 2, Phường Hòa Hưng, TP.HCM. Nếu hay bị hôi miệng, đọc thêm hôi miệng: nguyên nhân và cách xử lý.
Câu hỏi thường gặp
Lưỡi phủ trắng buổi sáng có sao không?
Lớp phủ mỏng, trắng nhạt vào buổi sáng thường là bình thường và mất đi sau khi chải răng, chải lưỡi. Nếu lớp phủ dày, kéo dài hoặc kèm rát thì nên đi khám.
Lưỡi đau rát bao lâu thì cần đi khám?
Nếu vết đau hoặc loét trên lưỡi kéo dài quá hai tuần mà không lành, anh chị nên đi khám sớm để bác sĩ kiểm tra nguyên nhân.
Có nên dùng dụng cụ cạo lưỡi không?
Có thể dùng dụng cụ cạo lưỡi hoặc bàn chải mềm, thao tác nhẹ từ trong ra ngoài. Không chà mạnh vì dễ làm trầy xước và đau thêm.