Đây là chuyện ít ai nói ra nhưng nhiều người âm thầm khổ sở, và cũng là chuyện hay bị xử lý sai hướng nhất: cứ nghĩ do dạ dày, trong khi phần lớn nguyên nhân nằm ngay trong miệng.
- Phần lớn trường hợp hôi miệng bắt nguồn ngay trong khoang miệng, không phải từ dạ dày như nhiều người vẫn nghĩ.
- Ba chỗ bàn chải không với tới thường là thủ phạm: mặt lưng lưỡi, kẽ răng và vôi răng dưới viền nướu.
- Nước súc miệng chỉ che mùi tạm thời, không xử lý được ổ bệnh bên dưới.
- Hôi miệng kèm chảy máu chân răng là dấu hiệu bệnh nướu, nên đi khám thay vì tự xử lý kéo dài.
Hôi miệng làm người ta ngại nói chuyện gần, ngại cười, và thường tự xoay xở một mình bằng kẹo bạc hà hay nước súc miệng. Điều đáng tiếc là nhiều anh chị chịu đựng nhiều năm vì tin rằng nguyên nhân nằm ở dạ dày và không chữa được, trong khi phần lớn trường hợp có thể xử lý được ngay tại phòng khám răng.
Câu trả lời ngắn gọn
Phần lớn các trường hợp hôi miệng có nguồn gốc ngay trong khoang miệng. Nguyên nhân từ dạ dày hoặc bệnh lý toàn thân chiếm tỉ lệ nhỏ hơn nhiều so với những gì bà con thường nghĩ. Đây là điểm cần nói rõ trước, vì xác định sai chỗ thì chữa hoài không dứt.
Mùi sinh ra từ đâu?
Trong miệng có nhiều loại vi khuẩn sống ở nơi ít oxy: mặt lưng lưỡi, kẽ răng, túi nướu quanh chân răng. Chúng phân hủy protein từ vụn thức ăn và tế bào chết, tạo ra các hợp chất lưu huỳnh dễ bay hơi. Chính nhóm hợp chất này gây mùi khó chịu.
Vậy nên chỗ nào trong miệng đọng vi khuẩn và vụn thức ăn thì chỗ đó sinh mùi. Cụ thể:
- Mặt lưng lưỡi. Đây là nơi bị bỏ quên nhiều nhất. Bề mặt lưỡi có nhiều gai và khe, giữ lại một lớp bợn trắng chứa vi khuẩn. Nhiều anh chị đánh răng rất kỹ nhưng chưa từng làm sạch lưỡi.
- Bệnh nướu và nha chu. Túi nướu viêm quanh chân răng là môi trường thiếu oxy lý tưởng cho nhóm vi khuẩn sinh mùi. Hôi miệng kèm chảy máu chân răng là bộ đôi rất hay đi chung.
- Vôi răng và mảng bám. Bám quanh cổ răng và kẽ răng, vừa giữ vi khuẩn vừa gây viêm nướu.
- Răng sâu và chân răng còn sót. Lỗ sâu giữ vụn thức ăn, chân răng vỡ còn sót lại trong hàm là ổ nhiễm khuẩn kéo dài.
- Phục hình không khít hoặc hàm giả không được vệ sinh kỹ. Kẽ hở giữa mão răng và răng thật, hay mặt trong hàm tháo lắp, đều là chỗ đọng.
- Khô miệng. Nước bọt có vai trò rửa trôi và kìm vi khuẩn. Miệng khô thì mùi nặng hơn hẳn. Đây là lý do hơi thở buổi sáng nặng mùi, và cũng là vấn đề thường gặp ở người lớn tuổi hoặc người dùng một số loại thuốc điều trị dài ngày.
Ngoài miệng ra, một số nguyên nhân khác gồm viêm xoang, viêm amidan có sỏi, trào ngược dạ dày thực quản, và một vài bệnh lý toàn thân. Nhóm này ít gặp hơn, và thường được nghĩ tới sau khi đã loại trừ nguyên nhân trong miệng.
Vì sao đánh răng kỹ mà vẫn hôi?
Câu hỏi này được hỏi rất nhiều, và câu trả lời thường nằm ở ba chỗ bàn chải không với tới được:
Thứ nhất là lưỡi. Bàn chải chải răng không làm sạch mặt lưng lưỡi. Cần chải lưỡi nhẹ nhàng hoặc dùng dụng cụ cạo lưỡi, từ trong ra ngoài, mỗi ngày.
Thứ hai là kẽ răng. Lông bàn chải không lọt vào kẽ giữa hai răng. Đây là nơi vụn thức ăn đọng lâu nhất. Chỉ nha khoa hoặc bàn chải kẽ giải quyết được chỗ này.
Thứ ba là dưới viền nướu và vôi răng. Vôi răng đã cứng thì bàn chải không lấy được, phải làm sạch tại phòng khám.
Nước súc miệng che mùi trong khoảng vài chục phút đến vài giờ, tùy loại. Nó hữu ích như biện pháp hỗ trợ nhưng không thay được việc làm sạch cơ học và không xử lý được ổ bệnh.
Khi nào nên đi khám răng?
- Hôi miệng kéo dài dù đã chải răng, chải lưỡi và dùng chỉ nha khoa đều đặn vài tuần.
- Kèm chảy máu chân răng, nướu sưng đỏ hoặc răng lung lay.
- Có răng sâu lớn, chân răng vỡ còn sót, hoặc phục hình cũ đã lâu chưa kiểm tra.
- Miệng thường xuyên khô, nhất là khi đang dùng thuốc điều trị dài ngày.
- Người thân nhắc mà bản thân không tự nhận ra. Đây là chuyện bình thường vì khứu giác quen với mùi của chính mình.
Khám ở Kỳ Hòa gồm những gì?
Bác sĩ Răng Hàm Mặt kiểm tra toàn bộ khoang miệng để tìm nguồn gây mùi: tình trạng nướu và túi nướu, lượng vôi răng, răng sâu hay chân răng còn sót, phục hình cũ, tình trạng lưỡi và độ khô miệng. Có trường hợp cần chụp phim để đánh giá mức tiêu xương hoặc tìm ổ nhiễm khuẩn dưới nướu.
Hướng xử lý đi theo nguyên nhân tìm được: làm sạch vôi răng và điều trị bệnh nướu, trám lại răng sâu, xử lý chân răng còn sót, kiểm tra và chỉnh phục hình, hướng dẫn vệ sinh lưỡi và kẽ răng cho đúng. Nếu khám xong mà không thấy nguyên nhân trong miệng, bác sĩ sẽ hướng dẫn anh chị đi khám chuyên khoa phù hợp thay vì để anh chị tự đoán.
Nhiều hạng mục trong nhóm này thuộc phạm vi bảo hiểm y tế chi trả khi có chỉ định điều trị bệnh lý, ví dụ lấy cao răng, điều trị viêm quanh răng, điều trị sâu ngà răng và nhổ chân răng. Anh chị được báo rõ chi phí trước khi thực hiện.
Nếu chuyện này đang làm anh chị ngại giao tiếp, gọi hotline hoặc ghé Nha Khoa Kỳ Hòa tại 266A - 268, Đường 3 Tháng 2, Phường Hòa Hưng, TP.HCM. Đây là vấn đề rất thường gặp, không có gì phải ngại khi nói với bác sĩ.
Câu hỏi thường gặp
Hôi miệng có phải do dạ dày không?
Nguyên nhân từ dạ dày có tồn tại, ví dụ trào ngược dạ dày thực quản, nhưng chiếm tỉ lệ nhỏ hơn nhiều so với nguyên nhân trong khoang miệng. Hướng hợp lý là đi khám răng trước để loại trừ bệnh nướu, vôi răng, răng sâu và bợn lưỡi. Nếu miệng hoàn toàn khỏe mà vẫn hôi thì mới tính tới nguyên nhân ngoài miệng.
Vì sao tôi không tự ngửi thấy hơi thở của mình?
Khứu giác quen dần với mùi mình tiếp xúc liên tục nên khó tự nhận ra. Cách thử tại nhà là liếm nhẹ lên mu bàn tay, chờ khô khoảng mười giây rồi ngửi. Tuy vậy cách này chỉ mang tính tham khảo, muốn biết chắc nguyên nhân vẫn cần bác sĩ khám.
Nước súc miệng dùng thường xuyên có tốt không?
Nước súc miệng hỗ trợ tốt nhưng không thay được chải răng, chải lưỡi và làm sạch kẽ răng. Nếu chỉ dùng nước súc miệng để che mùi mà không xử lý ổ bệnh thì mùi sẽ quay lại. Một số loại có thành phần mạnh không nên dùng kéo dài liên tục, anh chị nên hỏi bác sĩ khi đi khám.