Cùng một cái răng sâu, có nơi nói trám là đủ, nơi khác khuyên bọc sứ. Sự khác nhau nằm ở chỗ răng còn lại bao nhiêu mô lành, chứ không phải ở sở thích.
- Nguyên tắc chung là giữ lại càng nhiều mô răng thật càng tốt, nên trám được thì ưu tiên trám.
- Bọc sứ phải mài bớt mô răng thật, đây là can thiệp không đảo ngược được; còn răng đã trám thì sau này vẫn bọc được.
- Bác sĩ cân nhắc bọc sứ khi mô răng còn lại quá ít, răng đã lấy tủy chịu lực nhai lớn, hoặc răng có vết nứt cần bao lại.
- Trám răng điều trị bệnh lý thuộc phạm vi bảo hiểm y tế chi trả, còn bọc răng sứ là dịch vụ tự trả.
Đây là một trong những chỗ bà con dễ hoang mang nhất, vì hai lời khuyên khác nhau cho cùng một chiếc răng nghe đều có lý. Bài này giải thích nguyên tắc bác sĩ dựa vào khi cân nhắc, để anh chị hiểu được lời tư vấn mình nhận được và biết cần hỏi thêm gì.
Câu trả lời ngắn gọn
Nguyên tắc chung là giữ lại càng nhiều mô răng thật càng tốt. Vì vậy khi trám còn đủ đảm bảo chức năng và độ bền thì trám là lựa chọn hợp lý hơn. Bọc sứ được cân nhắc khi phần mô răng còn lại không đủ để giữ vững một miếng trám, hoặc khi răng cần được bảo vệ khỏi nứt vỡ.
Hai kỹ thuật này khác nhau thế nào?
Trám răng là lấy sạch phần mô răng bị hư rồi lấp lại chỗ khuyết bằng vật liệu trám, gắn trực tiếp lên răng ngay trong buổi hẹn. Phần răng lành xung quanh được giữ nguyên. Đây là can thiệp ít xâm lấn hơn.
Bọc răng sứ là mài nhỏ thân răng lại rồi chụp lên một mão sứ bao trọn bên ngoài. Vì phải mài bớt mô răng thật để có chỗ cho mão, đây là can thiệp không đảo ngược được: răng đã mài thì không phục hồi lại hình dạng ban đầu.
Khi nào trám là đủ?
- Lỗ sâu nhỏ đến vừa, phần mô răng lành xung quanh còn nhiều.
- Mòn cổ răng ở vùng sát viền nướu.
- Mẻ nhỏ ở rìa cắn hoặc góc răng.
- Cần phục hồi hình dạng răng ở mức độ vừa phải.
Ưu điểm của trám là làm xong trong một buổi, giữ được nhiều răng thật, chi phí thấp hơn, và quan trọng là vẫn còn đường lùi: sau này nếu răng cần bọc thì vẫn bọc được. Ngược lại, răng đã mài để bọc thì không quay lại được.
Khi nào bác sĩ cân nhắc bọc sứ?
- Mô răng lành còn lại quá ít, miếng trám lớn sẽ không đủ vững và dễ bong hoặc làm nứt răng.
- Răng đã điều trị tủy, nhất là răng hàm chịu lực nhai lớn. Răng sau khi lấy tủy giòn hơn nên dễ nứt vỡ.
- Răng đã có vết nứt cần được bao lại để phân tán lực nhai.
- Răng vỡ lớn do chấn thương.
- Nhu cầu thẩm mỹ về hình dạng và màu sắc mà trám không đáp ứng được.
Điểm cần lưu ý về trường hợp răng đã lấy tủy: không phải răng nào sau điều trị tủy cũng bắt buộc bọc sứ. Việc này tùy vị trí răng và lượng mô răng còn lại. Anh chị nên hỏi bác sĩ lý do cụ thể cho chiếc răng của mình.
Sự khác biệt về bảo hiểm y tế
Đây là điểm khác nhau lớn mà nhiều anh chị chưa nắm, và nó ảnh hưởng trực tiếp tới số tiền phải trả:
Trám răng để điều trị bệnh lý thuộc phạm vi bảo hiểm y tế chi trả. Cụ thể gồm điều trị sâu ngà răng và phục hồi bằng vật liệu trám, phục hồi cổ răng, trám bít hố rãnh, khi được bác sĩ chỉ định điều trị. Điều trị tủy răng cũng thuộc nhóm này.
Bọc răng sứ nằm ngoài phạm vi bảo hiểm y tế chi trả, vì thuộc nhóm phục hình. Đây là dịch vụ tự trả.
Trong thực tế, một trường hợp răng sâu sâu tới tủy thường được tách thành hai phần: phần điều trị tủy được xét theo bảo hiểm y tế, còn phần bọc mão sứ sau đó là tự chi trả. Bác sĩ tại Nha Khoa Kỳ Hòa sẽ tách rõ hai phần này khi báo chi phí, để anh chị biết mình trả bao nhiêu trước khi bắt đầu.
Nên hỏi gì khi bác sĩ đề nghị bọc sứ?
- Vì sao trường hợp của tôi không trám được, cụ thể là do đâu?
- Nếu trám thì rủi ro là gì, và có thể theo dõi thêm một thời gian không?
- Phải mài đi bao nhiêu mô răng?
- Loại sứ nào được dùng, khác nhau thế nào giữa các loại trong bảng giá?
- Tổng chi phí gồm những gì, phần nào bảo hiểm y tế chi trả, phần nào tự trả?
- Chế độ bảo hành và cách chăm sóc sau khi bọc ra sao?
Một bác sĩ giải thích được lý do bằng tình trạng cụ thể của chiếc răng, chứ không chỉ nói chung chung, là dấu hiệu tốt để anh chị yên tâm.
Sau khi làm thì chăm sóc thế nào?
Cả miếng trám lẫn mão sứ đều có mép tiếp giáp với răng thật, và đó là nơi vi khuẩn có thể xâm nhập nếu không được giữ sạch. Vì vậy dù chọn hướng nào, việc chải răng đúng cách, làm sạch kẽ răng mỗi ngày và khám định kỳ đều cần thiết như nhau.
Sâu răng tái phát ở mép miếng trám cũ hoặc dưới mão sứ là tình huống hay gặp và thường không nhìn thấy bằng mắt thường, nên việc kiểm tra định kỳ giúp phát hiện sớm.
Anh chị đang phân vân giữa hai hướng, có thể đến khám tại Nha Khoa Kỳ Hòa, 266A - 268, Đường 3 Tháng 2, Phường Hòa Hưng, TP.HCM để bác sĩ đánh giá cụ thể chiếc răng của mình.
Câu hỏi thường gặp
Răng lấy tủy xong có bắt buộc bọc sứ không?
Không phải trường hợp nào cũng bắt buộc. Việc này tùy vị trí răng và lượng mô răng còn lại sau điều trị. Răng hàm chịu lực nhai lớn và mất nhiều mô thì bọc sứ thường được cân nhắc để giảm nguy cơ nứt vỡ. Anh chị nên hỏi bác sĩ lý do cụ thể cho chiếc răng của mình.
Trám răng được bảo hiểm y tế chi trả, còn bọc sứ thì không, đúng không?
Đúng. Điều trị sâu ngà răng và phục hồi bằng vật liệu trám, phục hồi cổ răng, trám bít hố rãnh và điều trị tủy răng thuộc phạm vi bảo hiểm y tế chi trả khi có chỉ định điều trị bệnh lý. Bọc răng sứ thuộc nhóm phục hình nên nằm ngoài phạm vi chi trả và là dịch vụ tự trả.
Miếng trám lớn có bền không?
Miếng trám càng lớn thì phần mô răng lành nâng đỡ càng ít, nên nguy cơ bong hoặc làm nứt răng cao hơn. Đây chính là lý do bác sĩ cân nhắc bọc sứ khi mô răng còn lại quá ít. Ranh giới cụ thể tùy từng chiếc răng, cần khám mới đánh giá được.