Viêm quanh răng là bệnh mạn tính, tiến triển lặng lẽ và làm hỏng dần mô nâng đỡ răng. Phát hiện sớm giúp giữ răng chắc lâu hơn, tránh cảnh mất răng.
- Viêm quanh răng là bệnh mạn tính của lợi, dây chằng và xương ổ răng, gắn liền với mảng bám và cao răng tích tụ lâu ngày.
- Bệnh có thể âm ỉ nhiều năm trước khi răng lung lay, nên chờ đến lúc đau mới đi khám thường đã muộn.
- Dấu hiệu cần để ý: lợi sưng đỏ, chảy máu khi chải răng, hơi thở hôi, lợi tụt, răng lung lay hoặc xô lệch.
- Đái tháo đường kiểm soát chưa tốt và viêm quanh răng ảnh hưởng qua lại; hút thuốc lá làm bệnh nặng hơn và điều trị kém đáp ứng.
Viêm quanh răng là gì
Mỗi chiếc răng đứng vững được là nhờ lợi, hệ dây chằng và phần xương ổ bao quanh. Viêm quanh răng là khi những mô này bị viêm nhiễm. Bệnh gắn liền với mảng bám vi khuẩn và cao răng tích tụ lâu ngày, nhất là ở người vệ sinh răng miệng chưa kỹ. Bệnh có thể âm ỉ nhiều năm trước khi răng bắt đầu lung lay, nên chờ đến lúc đau mới đi khám thường đã muộn.
Dấu hiệu và hệ lụy của bệnh
- Lợi sưng đỏ, chảy máu khi chải răng, có lúc tự chảy máu.
- Cao răng bám nhiều cả phía trên lẫn phía dưới viền lợi.
- Hình thành túi quanh răng, khi khám có thể thấy dịch hoặc mủ.
- Hơi thở hôi dù đã chải răng.
- Lợi tụt, chân răng lộ ra, răng ê buốt.
- Răng lung lay hoặc xô lệch khỏi vị trí cũ.
Khi xem phim X-quang, bác sĩ có thể thấy xương ổ răng đã tiêu đi ở nhiều mức độ. Nếu để yên không chữa, tổn thương tiếp tục lan rộng, răng mất dần chỗ bám và nguy cơ rụng răng tăng lên.
Chăm sóc răng miệng mỗi ngày
- Chải răng tối thiểu 2 lần mỗi ngày, đặc biệt là buổi tối trước khi ngủ.
- Dùng bàn chải lông mềm, kem đánh răng có fluoride, chải nhẹ tay và đúng cách để làm sạch mọi mặt răng lẫn viền lợi. Chải quá mạnh dễ làm tổn thương lợi và mòn cổ răng.
- Dùng chỉ nha khoa hoặc bàn chải kẽ vừa cỡ để lấy sạch thức ăn giữa các răng.
- Nước súc miệng chỉ hỗ trợ trong một số trường hợp, không thay được việc chải răng và làm sạch kẽ.
Khám định kỳ và lấy cao răng
Khám răng định kỳ giúp sớm nhận ra viêm lợi, viêm quanh răng, sâu răng và những yếu tố làm bệnh dễ xảy ra như răng mọc chen chúc, răng phục hình chưa khít hay vùng khó vệ sinh.
Cao răng thực chất là mảng bám đã cứng lại, chải ở nhà không lấy sạch được và còn làm mảng bám mới bám thêm. Tuy vậy, không có mốc chung cho mọi người là cứ 3-6 tháng phải lấy cao răng một lần. Bao lâu làm sạch một lần là tùy răng miệng mỗi người đang ra sao và dễ mắc bệnh đến đâu; ai đã bị viêm quanh răng có thể cần tái khám dày hơn theo chỉ định của nha sĩ.
Vì là bệnh mạn tính, kể cả khi đã đỡ, người bệnh vẫn nên giữ thói quen vệ sinh và quay lại đúng ngày tái khám bác sĩ dặn. Có dùng thuốc hay không là do bác sĩ quyết định khi bệnh cấp tính hoặc có biến chứng. Người bệnh không nên tự mua thuốc, gel bôi hay nước súc miệng có hoạt chất điều trị để dùng kéo dài, vì cốt lõi của điều trị vẫn là loại bỏ mảng bám, cao răng và những nguyên nhân gây bệnh.
Ăn uống, lối sống và bệnh nền
Bữa ăn nên đa dạng, đủ đạm, vitamin, khoáng chất và uống đủ nước. Lúc lợi đang viêm, đau hay chảy máu thì bớt các món quá cứng, quá nóng hoặc cay nếu thấy khó chịu hơn. Giảm đồ ngọt giúp hạn chế sâu răng. Thuốc lá là yếu tố nguy cơ quan trọng của bệnh quanh răng và làm điều trị kém đáp ứng, nên cần bỏ.
Đái tháo đường kiểm soát chưa tốt và viêm quanh răng ảnh hưởng qua lại lẫn nhau. Người nhiễm HIV, người có bệnh làm suy giảm miễn dịch hoặc bệnh về máu cũng dễ gặp vấn đề răng miệng nặng hơn. Vì vậy, người có bệnh mạn tính cần giữ bệnh nền ổn định và kể đủ tình trạng sức khỏe với nha sĩ để có kế hoạch điều trị phù hợp.
Nguồn: Báo Sức khỏe và Đời sống
Câu hỏi thường gặp
Viêm quanh răng để lâu có làm rụng răng không?
Có thể, nếu không được chữa. Tổn thương lan dần làm tiêu xương ổ răng, răng mất chỗ bám rồi lung lay, nguy cơ rụng răng tăng lên. Phát hiện và điều trị sớm giúp giữ răng chắc lâu hơn.
Bao lâu nên lấy cao răng một lần?
Không có mốc chung cho mọi người. Bao lâu làm sạch một lần tùy tình trạng răng miệng và mức độ dễ mắc bệnh của từng người; ai đã bị viêm quanh răng có thể cần tái khám dày hơn theo chỉ định của nha sĩ.
Có nên tự mua nước súc miệng hay gel bôi để chữa viêm quanh răng?
Không nên tự dùng kéo dài. Cốt lõi của điều trị là loại bỏ mảng bám, cao răng và những nguyên nhân gây bệnh; có cần dùng thuốc hay không là do bác sĩ quyết định khi bệnh cấp tính hoặc có biến chứng.